Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Nedir?
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, bir kişinin kendisine hayatı boyunca bakılması karşılığında mal varlığının tamamını veya bir kısmını başka birine devrettiği hukuki bir anlaşmadır. Bu sözleşme iki tarafa karşılıklı borç yükler ve sonucu kişilerin ömür süresine bağlı olarak değişir. Hukuki niteliği itibariyle hem miras hukuku hem de borçlar hukukunu ilgilendiren bir sözleşmedir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesinin Şekil Şartları Nelerdir?
Bu sözleşme resmi şekilde düzenlenmek zorundadır. Genellikle miras sözleşmesi şeklinde yapılır. Ancak devlet tarafından yetkilendirilmiş bakım kurumlarıyla yapılacak sözleşmeler, adi yazılı olarak da geçerli kabul edilir.
Sözleşme Bakım Borçlusunun Ölümü Halinde Ne Olur?
Bakım borçlusunun ölmesi halinde, bakım yükümlülüğü mirasçılarına geçer. Bu durumda mirasçılar, 5 yıl boyunca bakım borcunu müteselsilen yerine getirmek zorundadır. Ancak bakım alacaklısı mirasçılarla devam etmek istemezse, borçlunun ölümünden itibaren bir yıl içinde sözleşmeyi feshedebilir.
Bakım Alacaklısının Ölümü Halinde Ne Olur?
Bakım alacaklısının ölümüyle birlikte sözleşme sona erer. Ancak mirasçılar, bu sözleşme nedeniyle saklı paylarının zarar gördüğünü düşünüyorsa tenkis davası açabilirler. Böylece, bakım sözleşmesi nedeniyle yapılan devrin saklı payları ihlal edip etmediği mahkeme tarafından incelenebilir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi ile Edinilen Taşınmaz Satılabilir Mi?
Sözleşmeyle devralınan taşınmaz, herhangi bir yasal engel bulunmaksızın satılabilir. Ancak bakım alacaklısı, taşınmazın satışından sonraki 3 ay içinde taşınmaz üzerine kanuni ipotek koydurabilir. Bu nedenle taşınmazı satın alacak kişilerin, ipotek hakkı gibi riskleri önceden değerlendirmesi faydalı olacaktır.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Kimler Yapabilir?
Bu sözleşmeyi düzenlemeye yetkili olanlar Sulh Hakimleri, Noterler ve Tapu Memurlarıdır. Özellikle taşınmaz devrini içeren sözleşmelerde, Tapu Memuru yetkilidir.
Bakım Borçlusu Kim Olabilir?
Bakım borçlusu, gerçek kişi olabileceği gibi tüzel kişi de olabilir. Bakma hizmetini yerine getirecek olan tüzel kişilerin kamu veya özel kuruluş olması mümkündür. Uygulamada bakım borçlusunun sınırlı ehliyetsiz kişilerden olması teorik olarak mümkünse de pratikte çok nadirdir.
Birden fazla kişinin bakım borçlusu olması da mümkündür. Bu durumda, aksi kararlaştırılmadıkça borçlular müteselsilen sorumlu olur.
Sözleşmenin Süresi Ne Kadardır?
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi belirli bir süreyle sınırlı değildir. Bakım alacaklısının yaşam süresi sözleşmenin süresini belirler. Dolayısıyla sözleşme, bakım alacaklısının ölümüyle sona erer.
Sözleşmenin Sona Erme Halleri Nelerdir?
- Bakım alacaklısının ölmesi,
- Tarafların karşılıklı anlaşarak sona erdirmesi (ikale),
- İrade bozukluğu nedeniyle iptal edilmesi,
- Sözleşmenin feshi veya sözleşmeden dönme.
Tapu Devri Ne Zaman Gerçekleşir?
Sözleşme tapuda yapıldıysa tapu devri hemen gerçekleşir. Ancak sözleşme noterde veya sulh hakimliğinde yapılırsa, taşınmazın devri için ayrıca tapu müdürlüğünde işlem yapılmalıdır.
Üçüncü Kişilerin Sözleşmeyi İptal Etmesi Mümkün Mü?
Sözleşme, üçüncü kişilerin haklarını ihlal ederse iptal edilebilir. Örneğin, bakım alacaklısının nafaka yükümlülüklerini yerine getirememesi halinde, nafaka alacaklıları iptal davası açabilir. Ayrıca bakım alacaklısının alacaklıları, sözleşme nedeniyle zarara uğramışsa tasarrufun iptali davası açma hakkına sahiptir.
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi İçin Hangi Evraklar Gereklidir?
Tapuda Yapılacaksa Gerekli Evraklar
- Tapu senedi
- Emlak beyan değeri belgesi (Belediye’den alınacak)
- Tarafların kimlikleri
- İki tanığın kimlik belgeleri ve bizzat hazır bulunmaları
- Taraflara ait ikişer adet fotoğraf
Noter veya Sulh Hakimliğinde Yapılacaksa Gerekli Evraklar
- Onaylı sözleşme aslı veya örneği
- Taşınmaz devri için bakım borçlusuna verilmiş yetki belgesi
- Bakım borçlusunun fotoğrafı
- Emlak beyan değerini gösterir belge
Yaşlı bakım alacaklılarında, kişinin temyiz kudretini gösteren sağlık raporu almak tavsiye edilir.
Sözleşme Örneği ve Dikkat Edilecek Hususlar
Sözleşme, tarafların kimlik bilgilerini, bakım borçlusunun yükümlülüklerini ve devredilen malvarlığını açıkça içermelidir. Ayrıca saklı payların ihlal edilmediği, tarafların temyiz kudretine sahip olduğu gibi hususlar belirtilmelidir. Tanıklar önünde ve resmi şekilde yapılması zorunludur.